Stüdyo
Oyun Tasarımı 101
Oyunun nasıl çalıştığını, oyuncunun neden sıkıldığını ve bir bölümün neden 'iyi hissettirdiğini' anlatan giriş dersi. On bir konunun tamamı JamGame ve JamPixie ile elle yapılır: döngü, mekanik-dinamik-estetik, zorluk eğrisi, öğretim, yönlendirme, geri bildirim, fizik, çarpışma, piksel okunabilirliği ve oynanış testi. Amaç oyun geliştiricisi yetiştirmek değil; bir oyunu yapan insanın kafasında aynı anda kaç şeyin döndüğünü göstermek.
1. sınıfYıllıkSon kontrol: 16 Kasım 2026
Konular
- 01Oyun Döngüsü: Bir Oyun Aslında Bir SaattirHer oyun, saniyede onlarca kez aynı üç işi yapar: girdiyi al, dünyayı bir adım ilerlet, ekrana çiz. Bir oyunun 'ağır' ya da 'yağ gibi' hissettirmesi bu turun uzunluğunda ve düzeninde saklıdır. Bu konuda döngüyü tanıyıp JamGame'de kendi elimizle hissettireceğiz.
- 02Mekanik, Dinamik, Estetik: Oyuncu Kuralı Değil Duyguyu YaşarTasarımcı yalnız kurallara dokunabilir; oyuncu ise o kuralların çalışırken doğurduğu davranışları ve o davranışların uyandırdığı duyguyu yaşar. Bu üç katmanı ayırmayı öğrenen kişi, 'oyun sıkıcı' cümlesini 'hangi katman bozuk?' sorusuna çevirebilir.
- 03Zorluk Eğrisi ve Akış: Oyuncuyu Ne Sıkar, Ne Korkutur?Oyuncu, becerisi ile karşılaştığı zorluk dengede olduğu sürece oyunda kalır; zorluk beceriyi aşarsa kaygı, beceri zorluğu aşarsa sıkılma başlar. Zorluk eğrisi düz bir rampa değil, testere dişidir: gerilir, nefes alır, gerilir. Bu konuda eğriyi JamGame'de üç bölümlük bir mini oyunla kendi elimizle kuracağız.
- 04Öğretmeden Öğretmek: İlk Bölüm Bir Ders Kitabıdırİyi oyunlar kullanma kılavuzuyla değil, ilk bölümleriyle öğretir. Kaybı küçük tutar, her seferinde tek bir yenilik gösterir ve tehlikeyi önce gösterip sonra uygular. Bu konuda Super Mario Bros'un ilk bölümünün neden yarım asırdır ders olarak anlatıldığını inceleyip aynı iskeleti JamGame'de kuracağız.
- 05Yönlendirme: Oyuncunun Gözü Nereye Gider?Oyuncu yol tarifi okumaz; gözü en çok ayrışan şeye gider. Bölüm tasarımının yarısı, oyuncunun bakacağı yeri önceden bilmek ve oraya doğru olanı koymaktır. Bu konuda dört yönlendirme aracını, sarı boyanın neden hem kurtarıcı hem itiraf olduğunu ve JamGame'in kare ızgarasında yönlendirmenin nasıl kurulduğunu göreceğiz.
- 06Geri Bildirim ve Cila: Oyunun Oyuncuya Cevap VermesiCila (juice) oyunun kurallarını değiştirmez; oyuncunun olanı algılama biçimini değiştirir. Aynı zıplama, sesi ve sayacı varsa 'tatmin edici', yoksa 'boş' hisseder. Bu konuda geri bildirimin üç kanalını, cilanın klasiklerini ve JamGame'in gerçek geri bildirim bütçesini (dört ses yuvası, sabit gösterge paneli) çalışacağız.
- 07Fizik Temelleri: Zıplamak Aslında Bir SayıdırOyun fiziği doğa yasası değil, saniyede altmış kez tekrarlanan basit aritmetiktir: hız her tick biraz değişir, konum hız kadar kayar. Zıplamanın yüksekliği zıplama gücünün karesinin iki kat yerçekimine bölümüdür. Bu konuda sayıları görüp JamGame'in zıplama yayı önizlemesiyle bölümü denemeden ölçeceğiz.
- 08Çarpışma ve Adalet: Kutular, Tünelleme ve "Haksızlık" DuygusuOyunda hiçbir şey birbirine 'dokunmaz'; iki dikdörtgenin örtüşüp örtüşmediğine bakılır. Oyuncunun 'bana değmedi ama öldüm' ya da 'değdim ama saymadı' demesi bu kutuların boyundan çıkar. Bu konuda AABB çarpışmasını, hızlı cisimlerin duvardan kaçmasını (tünelleme) ve adalet hissinin nasıl ayarlandığını göreceğiz.
- 09Piksel Sprite ve Okunabilirlik: 16 Pikselde Karakter AnlatmakBir piksel sprite, küçültülmüş bir resim değildir; her pikselin bir işi vardır. Bu konuda piksel ızgarasının neden kutsal olduğunu, okunabilirliğin renk ve siluetle nasıl kurulduğunu, yeni başlayanların en sık yaptığı üç hatayı ve JamPixie'nin katmanlarıyla bunun nasıl çalışıldığını göreceğiz.
- 10Piksel Animasyon: Dört Karede Hayat VermekAnimasyon, resimlerin hızlı gösterilmesi değildir; hareketin **hissinin** kurulmasıdır. Bu konuda az çerçeveyle çok şey anlatmayı, zamanlama ve ara kare mantığını, squash-stretch'in neden bir süs değil ağırlık göstergesi olduğunu ve JamPixie'nin çerçeve/etiket/soğan zarı araçlarıyla bunun nasıl çalışıldığını göreceğiz.
- 11Oynanış Testi ve Düzeltme: Oyunu Başkasına VermekBir oyunu yapan kişi artık o oyunun oyuncusu değildir: her şeyi bildiği için hiçbir şeyi test edemez. Bu konuda oynanış testinin hata ayıklamadan farkını, test ederken susmanın neden kural olduğunu, ölçümü ve düzeltmeyi — ve neden bu işin sektörde en sevilmez iş sayıldığını göreceğiz.
Okuma listesi
- Tan, Philip B.; Eberhardt, Richard; Verrilli, Sara; Grant, Andrew, CMS.611J Creating Video Games (ders malzemeleri) — Güz 2014, MIT OpenCourseWare
- Schreiber, Ian, Game Design Concepts (açık ders, 20 bölüm) — 2009-2010, gamedesignconcepts.wordpress.com
- Level Design Book yazarları, The Level Design Book (CC BY-NC-SA 4.0) — çevrimiçi, sürekli güncellenen, book.leveldesignbook.com
- Fullerton, Tracy, Game Design Workshop: A Playcentric Approach to Creating Innovative Games — 3. baskı, 2014, A. K. Peters / CRC Press
- Brathwaite, Brenda; Schreiber, Ian, Challenges for Game Designers — 2009, Charles River Media
Bu notlar hukuki danışmanlık değildir; güncel mevzuatı resmî kaynaktan kontrol edin.