Uluslararası Ticaret
Gümrük Mevzuatı ve Uygulamaları
4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ikincil düzenlemelerini eşyanın gümrüğe gelişinden rejimin kapanışına kadar izleyen ders. Gümrük vergilerinin doğması, tarife, kıymet ve menşe üçlüsü, gümrük rejimleri, beyan, kontrol, tahsilat ve cezalar işlenir. Gümrük müşavirliği sınavının birinci konu başlığını oluşturur.
1. sınıfBaharSon kontrol: 16 Kasım 2026
Konular
- 01Gümrük Mevzuatının Kaynakları ve Temel KavramlarGümrük hukukunun konusunu, gümrük bölgesi kavramını, 4458 sayılı Kanunun tanımlarını ve mevzuat kaynaklarının sırasını ele alır. Dersin bütün konularında kullanılacak kavram dili burada kurulur.
- 02Gümrük İdaresinin Kararları ve Bağlayıcı Tarife BilgisiGümrük idaresinden karar isteme usulünü, kararların gerekçesi ve geri alınmasını, bilgi talebini ve bağlayıcı tarife ile bağlayıcı menşe bilgisinin kapsamı, süresi ve geçerliliğini kaybetmesini ele alır. Eşyanın tarife pozisyonunun işlemden önce kesinleştirilmesi yolu burada kurulur.
- 03Gümrük Vergileri ve Gümrük Yükümlülüğüİthalat vergilerinin kapsamını, gümrük yükümlülüğünün doğduğu halleri, yükümlünün kim olduğunu ve verginin hangi tarihteki tarifeye göre hesaplandığını ele alır. Tahakkuk, tebliğ, ödeme ve zamanaşımı süreleri ile ithalatta KDV matrahı örnek hesapla gösterilir.
- 04Eşyanın Menşei ve Tercihli RejimlerEşyanın tercihli olmayan menşeinin hangi amaçlarla belirlendiğini, tümüyle elde edilen eşya ve esaslı işçilik ölçütlerini, menşe şahadetnamesini ve tercihli menşe kurallarının hangi kaynakta yer aldığını ele alır. A.TR ve EUR.1 belgelerinin hangi rejime karşılık geldiği örneklerle gösterilir.
- 05Gümrük KıymetiGümrük kıymetinin hangi yöntemlerle ve hangi sırayla belirlendiğini, satış bedeline yapılacak ilaveler ile bedele dahil edilmeyen giderleri ve kıymetin Türk Lirası olarak beyanı ile kur çevrimini ele alır. Altı kıymet yöntemi ve bir hesap örneğiyle konu sınav düzeyinde toparlanır.
- 06Türk Gümrük Tarife Cetveli ve VergilemeGümrük tarifesinin unsurlarını, Türk Gümrük Tarife Cetvelinin yapısını ve vergilemeye esas ağırlık kurallarını ele alır. Eşyanın sınıflandırılması, kalem (pozisyon) uygulaması ve spesifik-ad valorem vergileme hesabı örneklerle gösterilir.
- 07Gümrüğe Sunma, Geçici Depolama ve Transit RejimiEşyanın gümrük bölgesine girişinden bir gümrük rejimine bağlanmasına kadar geçen aşamaları ele alır: gümrük gözetimi ve gümrüğe sunma, özet beyan, geçici depolama, tasfiye ve transit rejiminin işleyişi, teminatı ve belgenin kapatılması.
- 08Gümrük Beyanı ve BeyannameGümrük beyanının türlerini, yazılı beyanın unsurlarını, beyannamenin tescili ve tescilin hukuki sonuçlarını, düzeltme ve iptal rejimini, basitleştirilmiş usulleri ve eşyanın teslimini ele alır.
- 09Serbest Dolaşıma Giriş ve İhracat RejimiSerbest dolaşıma giriş rejiminin şartlarını, nihai kullanım ve lehe oran uygulamalarını, serbest dolaşım statüsünün kaybını, ihracat rejimini, çıkışta beyan zorunluluğunu ve geri gelen eşya muafiyetini ele alır.
- 10Dahilde İşleme ve Hariçte İşleme RejimleriEkonomik etkili gümrük rejimlerini ele alır: dahilde işlemenin şartlı muafiyet ve geri ödeme sistemleri, eşdeğer eşya, izin, süre ve verimlilik oranı, hariçte işlemenin işleyişi ve vergi hesabı, standart değişim sistemi ile antrepo ve geçici ithalat rejimlerine giriş.
- 11Gümrük Kontrolü, Muayene ve TahsilatGümrük idaresinin beyanın doğruluğunu araştırma yetkilerini, eşyanın muayenesi ile numune alınmasını, kısmi muayenenin sonuçlarını, gümrük vergilerinin tahakkuk ve tebliğini, ödeme sürelerini ve teminat sistemini ele alır.
- 12Gümrük Müşavirliği ve TemsilGümrük idarelerinde temsili; doğrudan ve dolaylı temsil ayrımını, iş takibi kurallarını, gümrük müşavirliği ve müşavir yardımcılığı mesleğine giriş şartlarını, mesleki çalışma düzenini, saklama yükümlülüğünü ve yetkilendirilmiş yükümlü statüsünü ele alır.
- 13Gümrük Cezaları ve Kaçakçılıkla MücadeleGümrük hukukunda idari para cezalarını ve kaçakçılık suçlarını ele alır: vergi kaybına neden olan işlemler, yasak eşya, rejim ihlalleri ve usulsüzlükler, 5607 sayılı Kanundaki suç tipleri, nitelikli hâller, etkin pişmanlık ile arama ve elkoyma yetkileri.
- 14Sonradan Kontrol ve Gümrük UyuşmazlıklarıEşya teslim edildikten sonra yapılan denetimi, vergilerin tebliğ ve kesinleşme rejimini, geri verme ve kaldırma yollarını, kusurlu eşya ile beyanname iptali hâllerini, itiraz sürecini, kimyevi tahlile itirazı ve uzlaşma kurumunu ele alır.
Temel mevzuat
Bu notlar hukuki danışmanlık değildir; güncel mevzuatı resmî kaynaktan kontrol edin.